IX KONFERENCJA NAUKOWA Z CYKLU
„INSTYTUCJE W TEORII
I PRAKTYCE”
POZNAŃ, 24–25 WRZEŚNIA 2026
Pod honorowym patronatem JM Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
prof. dr hab. Barbary Jankowskiej
Cykliczna konferencja, w tym roku organizowana przez Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
Uniwersytet Ekonomiczny
w Poznaniu
reprezentowany jest przez Katedrę Makroekonomii i Badań nad Rozwojem.
Uniwersytet Mikołaja Kopernika
w Toruniu
reprezentowany jest przez Katedrę Ekonomii.
Uniwersytet Ekonomiczny
we Wrocławiu
reprezentowany jest przez Katedrę Mikroekonomii i Ekonomii Instytucjonalnej.
Instytucje w teorii i praktyce
Cykliczna konferencja
Cykl konferencji „Instytucje w teorii i praktyce” został zainicjowany przez trzy ośrodki: Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Coroczne konferencje mają być platformą wymiany doświadczeń i współpracy pomiędzy polskimi instytucjonalistami.
Poznań reprezentowany jest przez Katedrę Makroekonomii i Badań nad Rozwojem, Toruń przez Katedrę Ekonomii, a Wrocław przez Katedrę Mikroekonomii i Ekonomii Instytucjonalnej.
„Ekonomia instytucjonalna oferuje połączenie perspektyw ekonomicznej z instytucjonalną. Zajmuje się wyjaśnianiem zmian instytucjonalnych w gospodarce oraz tego, jak instytucje formalne i nieformalne kształtują zachowania jednostek i organizacji. Znacząco wzbogaciła główny nurt ekonomii, wprowadzając nowe perspektywy i narzędzia analityczne, które pozwalają lepiej zrozumieć złożoność współczesnych gospodarek i determinant rozwoju gospodarczego organizacji i krajów. Cykl konferencji „Instytucje w teorii i praktyce” organizowany przez współpracujące ze sobą katedry z UMK, UEWr i UEP od lat gromadzi naukowców, których badania koncentrują się właśnie wokół ekonomii instytucjonalnej i słynnego hasła „institutions matter”.”
KATARZYNA SZARZEC
Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
Katedra Makroekonomii i Badań nad Rozwojem
„Intensywny rozwój badań dotyczących instytucjonalnych uwarunkowań funkcjonowania i zmian systemów społeczno-gospodarczych wynika zarówno z przyczyn metodologicznych, jak i z rosnących potrzeb podniesienia stopnia praktycznej użyteczności rozwijanych na gruncie ekonomii koncepcji teoretycznych. Jak wiadomo, ekonomia instytucjonalna jest postrzegana jako istotne uzupełnienia i rozwinięcie dorobku badawczego ekonomii głównego nurtu. Odrzucając tezę o neutralności i egzogenicznym wobec systemu społeczno-gospodarczego charakterze instytucji przywróciła historyczny i ewolucyjny charakter ekonomii jako dyscypliny naukowej.”
JERZY BOEHLKE
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Katedra Ekonomii
„Ekonomia instytucjonalna w całej swojej odsłonie – w ujęciu starym i nowym, dostarcza sporego arsenału narzędzi badawczych pozwalających na wyjaśnianie wyborów ekonomicznych. Umiejscowiona na styku socjologii i ekonomii wzbogaca stylizację myślową o wszystko to co nie mieści się w sztywnych ramach modeli neoklasycznych. Po trochę w duchu Feyerabendowskiej maksymy „anything goes”, a po trochu z silnym poczuciem odpowiedzialności uczonych wobec społeczeństwa, pozwala budować nowy gmach nauki bliższej faktualnym zjawiskom. Cykl konferencji „Instytucje w teorii i praktyce” to inicjatywa trzech ośrodków akademickich, która jest platformą wymiany myśli nieortodoksyjnej, balansującej na trójstyku nauk społecznych. Konferencja ta ma na celu budować mosty między odseparowanymi dyscyplinami nauk, tworząc holistyczny obraz życia społeczno-gospodarczego.”
SŁAWOMIR CZETWERTYŃSKI
Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu
Katedra Mikroekonomii i Ekonomii Instytucjonalnej
W roli keynote speakera wystąpi
dr hab. Marek A. Dąbrowski, prof. UEK
z wystąpieniem zatytułowanym
Strategie bezpośredniego celu inflacyjnego a ryzyko dominacji fiskalnej: rola czynników instytucjonalnych
Coraz powszechniejsze stosowanie strategii bezpośredniego celu inflacyjnego (BCI) skłoniło wielu badaczy do stwierdzenia, że stała się ona swego rodzaju „globalnym standardem monetarnym” (Borio, 2024). Jednocześnie zaczęto jednak zauważać, że strategia ta jest implementowana w zróżnicowany sposób (zob. np. Borio i Chavaz, 2025; Dąbrowski, Janus i Mucha, 2025). Choć wiele banków centralnych deklaruje, że polityka pieniężna jest prowadzona w ramach strategii BCI, to stosowane w praktyce strategie mogą się istotnie różnić pod względem ukierunkowania na stabilizowanie inflacji. Badając te różnice, warto wyjść poza Svenssonowski podział na elastyczną (flexible) i rygorystyczną (strict) strategię BCI i uwzględnić jej dodatkowe warianty, tj. docelowej średniej stopy inflacji oraz ograniczonego zaangażowania. W pierwszej części wykładu zostanie przedstawiona propozycja klasyfikacji stosowanych przez banki centralne strategii BCI na wskazane cztery kategorie.
Z przeprowadzonych dotąd badań wynika, że strategia BCI stanowi czynnik osłabiający zagrożenie dominacją fiskalną (zob. np. Ahmed, Aizenman, Jinjarak, 2021; Dąbrowski, 2022). Ta ostatnia opisuje sytuację, w której wysoki poziom zadłużenia publicznego ogranicza swobodę prowadzenia polityki pieniężnej i niekorzystnie wpływa na decyzje dotyczące stóp procentowych. Warto jednak postawić pytanie o to, który z wariantów BCI cechuje się większą odpornością na ryzyko dominacji fiskalnej oraz jaką rolę w kształtowaniu odporności odgrywają rozwiązania instytucjonalne, takie jak niezależność banku centralnego i przejrzystość polityki pieniężnej. Druga część wykładu zostanie poświęcona wyjaśnieniu, w jakim stopniu niezależność banku centralnego i przejrzystość polityki pieniężnej niwelują zagrożenie dominacją fiskalną w poszczególnych wariantach strategii BCI.